سقوط شاخص‌های «سلامت و آموزش» به قعر جدول عدالت اجتماعی

جدیدترین کالبدشکافی علمی از وضعیت عدالت اجتماعی در ایران از یک پارادوکس معنادار پرده برداشت؛ پژوهشگران از جمله دکتر علی مصطفوی ثانی با سنجش دقیق شاخص‌های عدالت در یک بازه زمانی دوازده‌ساله دریافتند که شاخص‌های «سلامت و آموزش» با سقوط به انتهای جدول، به اصلی‌ترین کانون‌های بازتولید نابرابری تبدیل شده‌اند.

بر اساس یافته‌ها که با استفاده از مدل‌های پیشرفته ریاضی انجام شده، بدترین نمره عدالت به نحوه توزیع فرصت‌های آموزشی و خدمات درمانی تعلق گرفته است. برخلاف تصور رایج، پاشنه آشیل عدالت در ایران بیش از آنکه صرفاً در شکاف درآمدی باشد، در دسترسی نابرابر شهروندان به «کیفیت زندگی» و «فرصت‌های رشد» نهفته است؛ موضوعی که خطر انتقال فقر از یک نسل به نسل دیگر را به شدت افزایش می‌دهد.

از سویی، داده‌ها نشان می‌دهد که «روابط خانوادگی» بالاترین امتیاز را در تحقق عدالت داشته است. بر این اساس، پیام پژوهش این است که گلوگاه اصلی بی‌عدالتی در کشور، نه در حوزه‌های اجتماعی، بلکه در «ضعف شاخص‌های سلامت و آموزش» نهفته است.